Czy można posiadać podwójne ubezpieczenie zdrowotne?

Wyróżniamy dwa rodzaje ubezpieczeń zdrowotnych: obowiązkowe, opłacane przez pracodawcę lub uczelnię i dobrowolne, opłacane w prywatnym zakresie. W jakich sytuacjach może dojść do zbiegu ubezpieczeń i czy musimy wówczas płacić podwójną składkę zdrowotną? Dowiesz się tego z poniższego poradnika.

Ubezpieczenie zdrowotne – rodzaje

Zgodnie z przepisami Ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne dotyczy:

  • pracowników i zleceniobiorców
  • prowadzących działalność gospodarczą
  • dzieci, studentów, uczniów
  • emerytów i rencistów
  • bezrobotnych zarejestrowanych w urzędzie pracy jako bezrobotni

Dobrowolne ubezpieczenie przeznaczone jest dla osób, które nie mają innej możliwości uzyskania prawa do świadczeń zdrowotnych. Są to na przykład osoby, które pracują na podstawie umowy o dzieło lub nie posiadają zatrudnienia, a nie są zarejestrowane jako bezrobotne. Nie ma obowiązku opłacania składek na dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne, ale osoby pozostające bez ważnego ubezpieczenia zmuszone są pokrywać wszystkie koszty leczenia z własnych pieniędzy. Jeśli kiedyś zdecydują się ubezpieczyć, będą musiały zapłacić za przerwę w ciągłości ubezpieczenia.

Pracodawca ma obowiązek złożenia w Narodowym Funduszu Zdrowia wniosku o objęcie ubezpieczeniem zdrowotnym danej osoby. Pracownicy zatrudnieni na umowę o pracę nie mogą dobrowolnie zrezygnować z ubezpieczenia, ponieważ pracodawca ma obowiązek odprowadzania za nich składki. Można zrezygnować z ubezpieczenia, np. zmieniając charakter umowy na umowę o dzieło.

Podwójne ubezpieczenie zdrowotne ZUS

Zdarzają się sytuacje, w których następuje zbieg dwóch tytułów prawnych do ubezpieczenia. Dzieje się tak, kiedy jedna osoba podlega dwóm ubezpieczeniom obowiązkowym. Przykładowo, osoba pracuje na etacie i jednocześnie prowadzi działalność gospodarczą. Osoba będąca w takiej sytuacji ma obowiązek zapłaty podwójnej składki. Dzieje się tak, by zapobiegać oszustwom – bardzo wiele osób wykorzystywało tę lukę w przepisach do tego, by płacić mniej. Miało to miejsce właśnie w sytuacji zbiegu etatu z jednoczesnym prowadzeniem działalności gospodarczej.

Podwójne ubezpieczenie zdrowotne w Polsce i za granicą

Przepisy unijne zawierają zasady dotyczące ustalania w jakim kraju jesteś ubezpieczony, jeśli pracujesz lub prowadzisz firmę w jednym lub wielu państwach UE, Europejskiego Obszaru Gospodarczego lub Szwajcarii. Zgodnie z nimi podstawową zasadą dla ustalenia właściwego ustawodawstwa w dziedzinie ubezpieczeń jest zasada miejsca wykonywania pracy. Oznacza ona, że podlegasz ubezpieczeniu społecznemu i zdrowotnemu oraz płacisz składki do systemu ubezpieczeń w państwie, w którym pracujesz. Zgodnie z tą zasadą pracownik zatrudniony na terytorium jednego państwa członkowskiego UE podlega jego ustawodawstwu, nawet jeżeli zamieszkuje w innym państwie lub jeżeli przedsiębiorstwo lub pracodawca, który go zatrudnia, ma zarejestrowaną siedzibę lub miejsce prowadzenia działalności na terytorium innego państwa członkowskiego.