Co to jest okres karencji w ubezpieczeniu?

W wypadku niektórych polis ubezpieczyciel w razie konkretnego zdarzenia może odmówić wypłaty świadczeń, zasłaniając się zapisanym w umowie okresem karencji w ubezpieczeniu. O polisie na życie, zdrowotnej czy ochronnej na czas ciąży warto pomyśleć zdecydowanie wcześniej, bo nie każde ubezpieczenie działa od razu – w wielu przypadkach ubezpieczyciel bierze odpowiedzialność za zdarzenia dopiero po upływie określonego czasu.

Co oznacza karencja w ubezpieczeniu?

Zgodnie z definicją karencja ubezpieczenia to okres bezpośrednio po zawarciu umowy ubezpieczenia, w którym ubezpieczyciel nie wypłaci odszkodowania, jeśli dojdzie do zdarzenia. Innymi słowy to czas, jaki musi minąć od momentu zawarcia umowy ubezpieczenia do chwili, w której rozpocznie się odpowiedzialność ubezpieczyciela. Z tego wynika, że jeśli w okresie trwania karencji, dojdzie do zdarzenia, przed którym chroni ubezpieczenie, towarzystwo odmówi wypłaty świadczenia. Jest to pewna forma ograniczenia, która zabezpiecza ubezpieczyciela przed nadużyciami, np. w postaci wykorzystania faktu posiadania przez nas określonej wiedzy (patrz: karencja ubezpieczenia a ciąża) albo w postaci wykupu ubezpieczenia i korzystania z drogich świadczeń, by potem z niego zrezygnować (np. klient wiedzący, że czeka go długotrwałe i kosztowne leczenie, zawiera polisę zdrowotną).

Ile trwa karencja w ubezpieczeniu?

Okres karencji w ubezpieczeniach nie dotyczy wszystkich polis. Nie znajdziemy go np. przy polisie OC, która musi działać automatycznie. W ubezpieczeniu AC karencja również się nie pojawia, podobnie jak karencja w polisach podróżnych czy turystycznych, które kupujemy nie tylko na konkretny czas, ale również z konkretnego powodu. Ubezpieczenie bez karencji oznacza więc, że polisa działa od razu lub od daty na niej wskazanej (np. kontynuacja ubezpieczenia a karencja).

Z pojęciem karencji spotkamy się natomiast w większości ubezpieczeń na życie, ubezpieczeń zdrowotnych, pakietów medycznych czy polis majątkowych. Ubezpieczyciel, by wyeliminować tu sytuacje zawierania ubezpieczenia już po powstaniu szkody albo krótko przed ewentualnym zdarzeniem, decyduje się zazwyczaj na wprowadzenie ubezpieczenie z krótką karencją.

Karencja w ubezpieczeniu na życie

W ubezpieczeniu na życie karencja trwa najczęściej od 3 do 6 miesięcy. Jeśli w tym czasie (licząc od momentu zawarcia umowy) doszło do śmierci, to ubezpieczyciel odmówi wypłaty środków pieniężnych. Okres karencji może dotyczyć konkretnego schorzenia (np. całkowite wykluczenie), ale też może działać prewencyjnie, np. po to, by po opłaceniu pierwszej składki ubezpieczyciel nie musiał płacić wysokiego odszkodowania.

Przykład: śmierć z powodu już istniejącej od długiego czasu choroby nowotworowej nie będzie podstawą do wpłacenia świadczeń z polisy. Choroba musi jednak zostać zdiagnozowana i ujęta w polisie jako wykluczenie. Jeśli nie jest, stosuje się tylko okres karencji.

Najdłuższy termin dotyczy sytuacji śmierci samobójczej. Ten stan rzeczy trudno przewidzieć, dlatego najczęściej okres karencji mija dopiero nawet po dwóch latach. Ubezpieczyciel chroni w ten sposób swoje interesy, minimalizując przypadki, w których krótko po rozpoczęciu obowiązywania polisy musiałoby dojść do wypłaty często bardzo wysokich świadczeń.

Karencja ubezpieczenia z tytułu urodzenia dziecka

W ubezpieczeniu z tytułu urodzenia dziecka karencja trwa zazwyczaj 6 miesięcy. Tak długa karencja w ubezpieczeniu na urodzenie dziecka jest konieczna, bo gdyby rodzaju polisy nie były obostrzone okresem karencji, to wiele przyszłych matek po uzyskaniu informacji o byciu w ciąży poszłoby wykupić polisę z tego tytułu, by nie tylko uzyskać dodatkowe środki pieniężne po porodzie, ale skorzystać z ulg na leczenie, badania czy innego rodzaju zabiegi. Niestety karencja tutaj wynosi minimum 9 miesięcy, a niektóre Towarzystwa przeciągają ją nawet do 12 miesięcy. Podobnie jest z polisą stomatologiczną, której okres karencji wynosi również minimum około 8 miesięcy.

Karencja w ubezpieczeniu mieszkania lub domu

Karencja na ubezpieczenie mieszkania wdrażana jest, jak w powyższych przykładach, w celu uniknięcia prób wyłudzeń. Przykładowo, właściciel domu zataja konieczność renowacji dachu, by z polisy uzyskać niezbędne na naprawę środki albo zawiera polisę krótko przed ryzykiem powodzi (karencja w ubezpieczeniu od powodzi).

Ubezpieczenia zdrowotne a karencja

W przypadku ubezpieczeń zdrowotnych, które zapewniają szeroki wachlarz usług lekarskich i pielęgnacyjnych, często pojawia się karencja. Przykładem może być karencja w przypadku kosztów rehabilitacji ambulatoryjnej.

Czy karencji można uniknąć?

Uniknąć karencji lub skrócić jej okres możemy np. w przypadku grupowych, ubezpieczeń chorobowych L4, zmianie wariantu ubezpieczenia czy też w momencie przeniesienia polisy od innego ubezpieczyciela. Towarzystwa ubezpieczeniowe oferują też możliwość tzw. wykupienia karencji, czyli skrócenia okresu bez ochrony w zamian za opłacenie dodatkowych składek.