Ubezpieczenie grupowe w pracy - co obejmuje i czy jest obowiązkowe?

W wielu zakładach pracy pracodawcy dodatkowo ubezpieczają grupowo pracowników na życie. W poniższym poradniku wyjaśniamy czym jest ubezpieczenie grupowe w pracy.

Co to jest ubezpieczenie grupowe pracowników?

Zgodnie z definicją grupowe (zbiorowe) ubezpieczenie na życie to polisa grupowa oferowana w ramach umowy z pracodawcą. Osoby zatrudnione w danej firmie mogą przystąpić do umowy ubezpieczenia grupowego na z góry ustalonych warunkach. Składka grupowego ubezpieczenia na życie jest równa dla wszystkich pracowników, niezależnie od wieku i stażu pracy w tym miejscu. Ubezpieczenia grupowe dla firm to polisa przeznaczona wyłącznie dla osób zatrudnionych. Stroną umowy ubezpieczenia jest pracodawca lub organizacja związkowa, która przekazuje składkę zakładowi ubezpieczeń.

Co do zasady do ubezpieczenia grupowego mogą przystępować jedynie pracownicy. Jeśli jednak ubezpieczyciel przewiduje taki wariant, ubezpieczeniem grupowym można objąć również wykonawcę zlecenia. Musi on jednak wyrazić zgodę na potrącanie składki ubezpieczeniowej.

Kto płaci za ubezpieczenie grupowe pracowników?

Ubezpieczenie grupowe może być finansowane zarówno przez pracodawcę, jak i przez pracownika. Jeżeli składki finansowane są w części przez pracodawcę, wtedy zazwyczaj ta część ubezpieczenia podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Wysokość tej składki stanowi również podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne.

Jeśli to pracodawca płaci za ubezpieczenie grupowe w zakładzie pracy, jest w nim ubezpieczającym. Jeśli ubezpieczenie grupowe finansowane jest przez pracownika, składka za ubezpieczenie grupowe pracowników potrącana jest z wynagrodzenia.

Umowa grupowego ubezpieczenia pracowników na życie to tzw. umowa zawierana na cudzy rachunek (regulowanej w art. 808 kc). W konsekwencji to pracodawca obciążony jest odpowiedzialnością za ubezpieczenie grupowe (zobowiązaniem płatniczym w postaci składki), nawet jeśli ciężar jej finansowania ponoszą pracownicy, którzy akceptując warunki ubezpieczenia, wyrażają jednocześnie zgodę na jej potrącanie z ich wynagrodzenia.

Co obejmuje ubezpieczenie grupowe w pracy?

Podstawą przystąpienia do grupowego ubezpieczenia pracowniczego jest umowa o pracę w danej firmie lub umowa zlecenie. Składka może być odprowadzana w całości przez pracodawcę, w całości przez pracownika lub na zasadzie udziałów – wówczas część finansowana jest przez pracodawcę, a część przez pracownika. Jeśli pracownik pokrywa koszt swojej polisy, składka jest potrącana z pensji i odprowadzana bezpośrednio na konto ubezpieczyciela.

W razie zdarzenia ubezpieczeniowego, pracownik zgłasza żądanie odszkodowania z ubezpieczenia grupowego. Czas na zgłoszenie roszczenia w ubezpieczeniu grupowym zależy od zapisów zawartych w Ogólnych Warunkach Ubezpieczenia.

W porównaniu do polis indywidualnych charakteryzują się niską składką (niższe stawki ubezpieczeń grupowych), ale i zazwyczaj słabszym zakresem ochrony. Grupowe ubezpieczenie na życie gwarantuje przede wszystkim wypłatę świadczenia w przypadku wystąpienia: naturalnego zgonu ubezpieczonego lub jego członków rodziny, śmierci ubezpieczonego spowodowanej nieszczęśliwym wypadkiem i trwałego uszczerbku na zdrowiu spowodowanego nieszczęśliwym wypadkiem.

Każda taka polisa składa się z dwóch elementów:

  • umowy podstawowej,
  • umów dodatkowych.

Zakres ubezpieczenia może zostać poszerzony o umowy dodatkowych ubezpieczeń grupowych, np.:

  • leczenie szpitalne następstw nieszczęśliwego wypadku (np. wypadek w drodze do pracy – ubezpieczenie grupowe NNW), pobyt w szpitalu
  • leczenie w przypadku ciężkiej choroby (ubezpieczenie grupowe chorobowe),
  • gwarancję świadczeń w przypadku szczęśliwego zdarzenia, jakim są w przypadku ubezpieczeń grupowych a urodziny dziecka osoby ubezpieczonej (dotyczy ubezpieczeń pracowniczych) – tzw. ubezpieczenie grupowe rodzinne.

Do ubezpieczeń pracowniczych oferowane są także różnego rodzaju dodatki, które mają pomóc pracownikowi w szybkim powrocie do zdrowia, np. pakiety medyczne, karty apteczne czy tzw. usługi asystenta (m.in. domowa opieka pielęgniarki, dostarczenie leków, transport medyczny itp.). Zawarcie przez pracodawcę umowy na o tzw. ubezpieczenie grupowe pracowników, nie zwalnia go z obowiązku wypłaty całej odprawy pośmiertnej.

Czy ubezpieczenie grupowe pracowników jest obowiązkowe?

Ubezpieczenie grupowe (zbiorowe, dodatkowe) nie jest obowiązkowe. Może je zawrzeć pracownik firmy (tzw. grupa zamknięta), albo osoba indywidualna bezpośrednio u ubezpieczyciela (tzw. otwarte ubezpieczenia grupowe, do których każdy może przystąpić).

Ubezpieczenie grupowe a zwolnienie lekarskie

Kto w ubezpieczeniu grupowym płaci składkę podczas L4? Składka na ubezpieczenie grupowe dla firm, opłacana w czasie pobierania zasiłku chorobowego, jest wyłączona z podstawy oskładkowania, gdy jednocześnie spełnione są następujące warunki:

  • kwota składki stanowi przychód ze stosunku pracy,
  • składka jest składnikiem wynagrodzenia należnym za okres pobierania wynagrodzenia chorobowego bądź zasiłków z ubezpieczeń społecznych,
  • prawo do opłacenia składki przez pracodawcę za okres pobierania wynagrodzenia chorobowego lub zasiłku wynika wprost z wewnętrznych przepisów o wynagradzaniu.

Natomiast w okresie pobierania przez pracownicę zasiłku macierzyńskiego oraz przebywania na urlopie wychowawczym kwota składki ubezpieczenia na życie opłacanej przez pracodawcę (ubezpieczenie grupowe – obowiązki pracodawcy) w ogóle nie stanowi podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne.

Ubezpieczenie grupowe po zwolnieniu z pracy

Po zwolnieniu z pracy kontynuacja ubezpieczenia grupowego możliwa jest w formie indywidualnego ubezpieczenia grupowego (ubezpieczenie grupowe dla osób indywidualnych), czasem jednak odbywa się to na zmienionych, gorszych warunkach.

Ubezpieczenie grupowe a zmiana pracy

W sytuacji zmiany pracy można mieć dwa grupowe ubezpieczenia na życie w dwóch zakładach pracy, ale trzeba mieć świadomość, że będzie to się wiązało z koniecznością opłacania podwójnych składek.  

Na wypadek śmierci osoby ubezpieczonej np. w ramach ubezpieczenia prywatnego na życie oraz w związku z zawarciem przez pracodawcę umowy grupowego ubezpieczenia na życie, do którego przystąpił zmarły pracownik, jego najbliżsi będą mogli otrzymać dwa razy świadczenie z polis na życie, niezależnie względem siebie. Jeśli dodatkowo dana osoba zmarła w związku z wypadkiem przy pracy, rodzinie będą przysługiwały świadczenia z ZUS.

Natomiast w wypadku urlopu bezpłatnego przestaje obowiązywać konieczność podlegania ubezpieczeniom społecznym, w tym ubezpieczeniu grupowemu.

Czy warto przystąpić do ubezpieczenia grupowego w pracy?

Jedną z największych zalet modelu grupowego jest jego cena. Ryzyko ubezpieczyciela rozkłada się na wszystkich członków grupy, co powoduje, że składka jest niższa lub też za podobną cenę jak w trybie indywidualnym dostajemy szerszy zakres ochrony ubezpieczeniowej. Już samo jest wystarczającym argumentem, przemawiającym za ubezpieczeniem grupowym – katalog zdarzeń, w wyniku zaistnienia których można liczyć na odszkodowanie, jest dość szeroki (np. ciąża i urodzenie dziecka w ubezpieczeniu grupowym).